CSBF26 Voorwoord.

De schaduw van oorlog is opnieuw over onze gedeelde horizon gevallen. Sommigen zijn tragisch gevangen in de greep ervan, terwijl anderen gedwongen zijn hun moederland te ontvluchten op zoek naar een tijdelijk toevluchtsoord. Alle anderen kijken toe vanuit een schijnbare veiligheidszone, terwijl de wereld in brand lijkt te vliegen. De overweldigende vloed aan beelden via internet en sociale media oververzadigd onze zintuigen, met het gevaarlijke risico dat de gruwelen van de oorlog worden gereduceerd tot een banale vanzelfsprekendheid.

​

Toch blijven kunst en muziek standhouden als krachtige spiegels voor de diepe complexiteit en genuanceerde realiteit van conflicten. Ze bezitten het potentieel om een waardevolle drempel te creëren waar individuen uit tegengestelde facties opnieuw contact kunnen maken met hun gedeelde menselijkheid. Hoewel ze de geest verheffen, gemeenschappen inspireren en ons aansporen om onrecht te overstijgen, waarschuwt de geschiedenis ons voor hun kracht: autoritaire regimes hebben kunst structureel gecensureerd of geïnstrumentaliseerd, omdat ze er gevaarlijke katalisatoren in herkenden. Ook muziek kan wel degelijk politiek en verdeeldheid zaaiend zijn. Zelfs wij, burgers van de 21ste eeuw met een rijk historisch tapijt waaruit we leringen hadden moeten trekken, riskeren herhaaldelijk dezelfde duistere fouten te maken. We militariseren de kunsten, dwingen ze in nauwe partijpolitieke lijnen en censureren zowel de makers uit het verleden als de vertolkers van vandaag. We eisen een onmogelijke politieke stellingname van kunstenaars en vergeten dat ook zij menselijk zijn — individuen met gezinnen, een inkomen dat beschermd moet worden en persoonlijke kwetsbaarheden. Door dit te doen, riskeren we de kunst te ontdoen van haar ultieme doel: dienen als een toevluchtsoord voor dialoog, in plaats van als een arena voor ideologische oorlogsvoering.

​

In deze geest zet het Coudenberg Sound Box Fest 2026 zich in om muziek te verdedigen als de ultieme kunst van de dialoog: een onmiddellijke taal die de grenzen van het gesproken woord en culturele barrières overstijgt om iedereen, waar dan ook, te raken. Getrouw aan zijn identiteit doorkruist het festival eeuwen en esthetieken om bruggen te bouwen tussen publiek, culturen en perspectieven. Brekend met de traditie om het diepe gewicht van het thema van dit jaar te eren, opent het festival niet met een concert, maar met zijn academische missie: een gloednieuwe lezingenreeks in samenwerking met de ULB en het IHEB, waarin de rol van muziek in conflicten van de middeleeuwen tot nu wordt onderzocht. Gedurende drie opeenvolgende weken vanaf donderdag 19 november brengen deze sessies onderzoekers en specialisten samen om de lessen uit de geschiedenis te gebruiken voor een herbeoordeling van onze hedendaagse wereld, en om zo een dieper, collectief pad naar culturele heling te cultiveren.

​

Het muzikale seizoen opent officieel op zondag 22 november med het ensemble InAlto, onder leiding van Lambert Colson. Zij presenteren een diep ontroerend repertoire van gewijde muziek, geboren uit de verwoesting van de Dertigjarige Oorlog. Hun uitvoering onderzoekt hoe componisten uit die tijd het trauma van het conflict wisten om te zetten in diepe spirituele troost en artistieke veerkracht. Dit repertoire blijkt een treffende spiegel voor onze tijd te zijn. Net als dat zeventiende-eeuwse conflict weerspiegelen de huidige wereldwijde crises dezelfde tragische mechanismen: diepe geopolitieke rivaliteiten gecamoufleerd door rigide ideologische narratieven, uitgevochten via verwoestende proxy-oorlogen, en in toenemende mate afhankelijk van moderne "krijgsheren" door de privatisering van militaire macht. Toch, waar de geschiedenis breekt, biedt kunst haar ultieme weerstand. AkroPercu schakelt dezelfde avond meteen over van innerlijke troost naar uiterlijke viering door de galerijen van de Coudenberg te transformeren in een percussieve klankkast. Door energieke percussie te combineren met fysieke acrobatiek bevrijden zij de spanning van het conflict, waarmee ze de plechtige archeologische site metamorfoseren in een ruimte van gedeelde bevrijding.

 

Deze rijke dialoog wordt op dinsdag 24 november voortgezet tijdens een uitzonderlijke receptie in het Paleis van de Coudenberg, ter gelegenheid van de toetreding van het CSBF tot REMA (Europees Netwerk voor Oude Muziek). Dit evenement brengt Europese culturele netwerken en instellingen samen, in samenwerking met de Ambassade van Ierland, en viert een unieke ontmoeting tussen Ierse en Frans-Vlaamse tradities ter gelegenheid van het Ierse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie.

​

Het CSBF blijft zowel opkomende kunstenaars als gevestigde ensembles ondersteunen. Het NextGen-trainingslab & de bijbehorende competitie, gelanceerd in 2025 (en dit jaar terugkerend op 17 en 18 november), bracht reeds het Ensemble Matica de Flor voort. Als winnaar van de eerste prijs keren zij terug naar ons ondergrondse podium met een aangrijpend Sefardisch programma. Geboren uit de diaspora van Joodse gemeenschappen die in 1492 uit Spanje werden verdreven, is dit repertoire een levend testament van culturele overleving en herinnering. Door Joods-Spaanse poëzie, mediterrane ritmes en Ottomaanse tradities met elkaar te verweven, werpt het licht op een buitengewone veerkracht — het bewijs dat, zelfs in een wereld die verscheurd wordt door ontheemding en identiteitspolitiek, het trauma van gedwongen ballingschap kan openbloeien in een prachtige synthese van diverse culturen. Aan hun zijde duikt het Satellite Trio in de gecensureerde of onderdrukte stemmen van de 20ste eeuw, onder zowel uiterst linkse als uiterst rechtse regimes. Daarmee bieden zij een aangrijpende reflectie op herinnering, verzet en de noodzaak van interculturele dialoog. Hun optreden fungeert als een direct akoestisch tegenwicht voor de autoritaire impulsen van de geschiedenis en blaast nieuw leven in klanken die ooit als te gevaarlijk werden beschouwd om gehoord te worden.

​

Deze editie luidt tevens een "extra-muros"-reeks in, in coproductie met Bozar, met een dubbelconcert op 6 december dat plaatsvindt op de archeologische site en in de Kerk van Sint-Jacob-op-Coudenberg. ClubMédiéval presenteert een profaan programma gecentreerd rond Keizer Karel V, terwijl Dionysos Now! het gewijde repertoire verkent dat verbonden is aan het hof van de hertogen van Bourgondië en Maria van Hongarije. Dit parcours, ontworpen voor een divers publiek, optimaliseert het onthaal van de bezoekers en biedt een veelzijdige, unieke ervaring waarbij de ondergrondse ruimtes in dialoog treden met de hoogten van het Brusselse Koningsplein.

​

Het festival wordt op 13 december afgesloten met een concert in het teken van de interculturele dialoog. Hierin komt de Belgisch-Syrische ud-speler Elias Bachoura aan bod (met stukken van zijn nieuwste album Biharayto), op het kruispunt van Oosterse modale diepgang en Westerse harmonische complexiteit. De avond wordt voortgezet met BeraadGeslagen(met pianist Fulco Ottervanger en drummer Lander Gyselinck), een Belgisch duo dat jazz, elektronica en improvisatie verkent, waardoor het publiek een zeldzame blik gegund wordt in hun creatieve proces tijdens de totstandkoming van hun nieuwste cd eind 2026.

​

Al deze activiteiten zijn diep verankerd in het interdisciplinaire kader van het project “Re Coudenberg – Re-enacting the Musical Life of a Royal Ghost”. Gelanceerd in 2025 en toewerkend naar zijn hoogtepunt in 2030-2031 via gespecialiseerd onderzoek, publicaties en nieuwe producties, is dit project veel meer dan een louter historische opgraving. Het is een daad van herinnering. Door het vergeten muzikale leven van deze koninklijke geest te heroveren, proberen we niet simpelweg het verleden op te graven; we roepen het op om tot ons heden te spreken. Door deze stenen gewelven, die eeuwen van dynastieke ambities, verwoestende belegeringen en vluchtige wapenstilstanden hebben doorstaan, wordt de muziek van deze editie een brug over gebroken horizons. Door deze historische echo's op te roepen, herinnert het Coudenberg Sound Box Fest 2026 ons eraan dat het menselijke verlangen naar harmonie onveranderd blijft. Gedurende meer dan vier weken zullen deze ondergrondse ruimtes, onder de oppervlakte van een wereld in conflict, niet dienen als loopgraven van verdeeldheid, maar als heiligdommen van resonantie — het bewijs dat, zelfs in de donkerste winters van onze geschiedenis, het ultieme, collectieve meesterwerk dat we moeten trachten te componeren, nog altijd de vrede is.